Tsadé = Vishaak

24-05-2021 door Dr. K.D. Goverts

De 18e letter Tsadé heeft een getalswaarde van 90. Tsadé is een oud woord voor vishaak. In de vorm is dat enigszins te herkennen: een langgerekte scherp naar links gebogen Waw (haak) met rechts bovenop een tweede Waw. De scherpe Tsadé (90) correspondeert met de scherpe Teth (9): beiden zijn verbonden met crisis en beproeving. Aan het eind van de uittocht uit het ouderlijk huis werd de jongvolwassene getest op echtheid van zijn relatie met de Eén, de Aleph. Aan het slot van de uittocht wordt ook het bevrijde volk van God beproefd, getoetst. Waarop? De toets betreft niet alleen de directe relatie tot God, maar ook de relatie tot de medemens, de volksgenoot, de weduwe, de wees en de vreemdeling. In feite wordt het volk van God getoetst op zijn betrouwbaarheid of rechtvaardigheid, in het Hebreeuws tsêdáqáh. Wat betreft de relatie tot God: voor Israël was de verleiding groot om naast de God van hun bevrijding, de Ene, de Ware, toch ook nog ‘heil en zegen’ te verwachten van de ‘natuurlijke grootheden’, de Kanaänitische ‘Baäls’. Maar net als in een huwelijksrelatie is het voor Israëls God alles of niets: wie Hem als partner een beetje loslaat, laat Hem geheel los, een beetje onbetrouwbaar is geheel onbetrouwbaar. Maar diezelfde toets betreft ook de relatie met de ander: hoe betrouwbaar zijn we ten opzichte van de andere, onze huisgenoot, buurtgenoot, volksgenoot? Laten we Hem vallen, wanneer deze in moeilijkheden raakt en dreigt weg te zinken? Of vissen we hem of haar op? Anders gezegd: zijn we een tsadieq, een rechtvaardige, in wie de trouw en de rechtvaardigheid van de God van Israël zich weerspiegelt? Rechtvaardigheid is de grondslag van een gezonde, welvarende samenleving. In de onbetrouwbare, corrupte samenleving kan de rechtvaardige niet aarden: ‘wanneer de grondslagen zijn vernield, wat kan dan de rechtvaardige nog doen?’ Zo’n corrupte, onbetrouwbare samenleving, die de band verbreekt met dé bondgenoot, verliest principieel het recht op het land, op Zijn Land, en moet in ballingschap … naar Babel, terug naar het land van herkomst waar Abraham vandaan kwam, de voortrekker.

Tsíon begint met de Tsadé, een bijzonder bijbels kernwoord dat – behalve door de Tsadé – gekenmerkt wordt door de letters Jod en Waw die ook in naam van God voorkomen en de letter Nun, de letter van de intocht. Pas met de verovering van Tsion werd de uittocht uit Egypte en de intocht in het Beloofde Land voltooid. Toen David de stad in bezit had gekregen kocht hij de dorsvloer van Arauna, waar volgens overlevering Isaäk bevrijd werd door het offerlam, de ‘ajil van Elohim en later bouwde Salomo op dit hooggelegen middelpunt de Mishkan, de Woning voor de God van Israël. Vroeger bezetten de Jebusieten deze stad, maar ‘vanouds’ was het de koningsstad van de ‘voortijdelijke’, Messiaanse Vorst Melchizedek, Wiens naam letterlijk betekent ‘mijn koning (melekh)’ is rechtvaardig. Behalve met rechtvaardigheid is Tsion letterlijk verbonden met het werkwoord tsáwáh dat gebieden, ordenen of de wet stellen betekent. Vanuit Tsion, vanaf deze Berg die boven de hoogste bergen ter wereld in betekenis uitrijst, zal God Zijn wet stellen en zal Hij orde scheppen op aarde in de chaos tussen de volken. Wat op kleine schaal gebeurde bij de berg Sinaï, alleen voor het volk Israël, zal op wereldschaal plaats vinden voor alle volken: uit Tsion zal de wet uitgaan (Jesaja 2:3). Eens zullen naar het profetische visioen, alle volken optrekken naar deze heilige Berg om daar te leren en samenleven volgens Gods Programma.

‘Babel’: rijpheid, dienstbaarheid

Na de uittocht uit het geboortehuis (Ur) en het diensthuis (Egypte) komt nu de uittocht uit Babel, uit het eigen huis. In tegenstelling tot het verblijf in Egypte, genoten de ballingen in Babel grote vrijheid. Babel had iets boeiends: een weelderige wereldstad met ongekende mogelijkheden. In Egypte waren de Israëlieten slaven en werden ze geminacht, maar in Babel konden de ballingen zich redelijk vrij bewegen en werden ze vaak zeer gewaardeerd. Hier was geen drukkend systeem, geen van bovenaf opgelegde dictatuur. Hier kon praktische ieder zijn unieke talenten ontplooien. Hier kon men ook als Joodse burger schatrijk worden en zeer achtenswaardig zijn. Babel was zogezegd een zeer tolerante, multiculturele samenleving. Daarom was het moeilijk om uit Babel weg te gaan, moeilijker dan weg te trekken uit Ur en Egypte. Weg gaan uit het ouderlijk huis had iets zeer aantrekkelijks: ieder opgroeiend kind verlangt er naar om op eigen benen te staan. Ook de uittocht uit Egypte was aanlokkelijk: ieder volk verlangt naar de vrijheid in het ‘Beloofde Land’. Maar hoe moeilijk is het om de ‘Babylonische’ verworvenheden los te laten! In ruil voor wat? Wat voor aantrekkelijks is er in het oude Beloofde, maar totaal verwaarloosde Land met zijn verwoeste steden en met zoveel vijandschap van de directe buurvolken. Men kan veiliger in Babel blijven. Toch is de breuk met Babel, met alles wat wij hier in ‘dit bestaan buiten het Beloofde Land’ verworven hebben, een voorwaarde voor levensrijpheid. Wie niet zijn of haar ‘Babylonische schatten’ uit handen kan geven, wie uiteindelijk niet bereid is zichzelf te geven, komt niet tot volle levensontplooiing. Alleen wie Babel kan loslaten, kan een ‘pijler’ worden in de samenleving, een voorganger, een dienstbare ‘Aleph’, een voortrekker op de terugweg naar het Beloofde Land.

Laat een commentaar achter

Zoeken

Column

Hoe ver kan liefde gaan?

Op 4 mei herdenkt Nederland alle Nederlandse slachtoffers sinds de Tweede Wereldoorlog. Dit zijn militairen en burgers die stierven in oorlogssituaties en bij vredesoperaties. Intussen zijn er weer militairen en burgers omgekomen in de Russische / Oekraïense oorlog. “Dit nooit weer” is weer niet gelukt. De vraag dringt hier en daar op of God Poetin zal straffen […]

601656 bezoekers sinds 07-06-2010