De dertiende maakt de twaalf tot één.

24-05-2021 door Dr. K.D. Goverts

Oorspronkelijk was alles één. God was één. Dat er ook de aloude belij­denis van Israël. ‘De Eeuwige is onze God, de Eeuwige is één’. Er zijn 12 zonen van Jakob, de 12 stammen van Israël. Als je de letters van het getal één (echad) optelt krijg je 13. Dus als je 12 zonen hebt, kom je er één tekort om tot die eenheid te ko­men. Op zijn sterfbed gaat Jakob zijn 12 zonen zegenen. Eén voor één komen die zonen bij Jakob, alleen Jakob wacht nog ergens op.

En te midden van al die zegenspreuken zegt Jakob:

Op uw heil (jesju‘ah) wacht ik, o HERE. – Gen.49:18. Jakob wacht op die jesju‘ah, op de 13e. De Messias is de 13e. De 13e maakt de 12 tot één. Vandaar dat 18e vers. Misschien ook wel als een verzuchting. Want Ja­kob vertelt over die 12 zonen en dat gaat soms ook met pijn en tranen ge­paard. Al die stammen hadden vaak ook hun verdriet en hun chaoti­sche wegen. En dan opeens is daar te midden van de 12 de 13e.

Eén (echad) = 1+8+4 = 13. 13 is ook het getal van de liefde (’ahabah). Als je de letters van het woord ’ahabah optelt, krijg je ook 13. Vaak wordt de vraag gesteld: waar komt nu toch het kwaad vandaan? Alles begon met de liefde en dan komt daar toch het kwaad. Dat is een mysterie waar al eeuwenlang over nagedacht is. Hoe kan het kwaad nu komen in een goede schepping?

In de hof stonden twee bomen

In de hof stonden twee bomen, de boom des levens en de boom der ken­nis van goed en kwaad. Er zijn uitleggers die zeggen: oorspronkelijk was het één boom. Van allebei wordt gezegd dat ze midden in de hof ston­den. Eerdmans, de Leidse oudtestamenticus, heeft over het para­dijs ook een studie geschreven. Hij begon ooit als predikant in Noord-Hol­land, in Midwoud. Daar stond hij de eerste jaren van zijn loopbaan (1896-1898). In 1898 werd hij hoogleraar in Leiden, welke functie hij veer­tig jaar heeft ver­vuld. Eerdmans ging ìn tegen de theorie van de bronnen­split­sing, maar er was nie­mand die naar hem wilde luisteren. Dat was de tragiek in zijn leven. Toen hij afscheid nam in 1938 zei hij dan ook: ik ben net als Mozes veertig jaar door de woes­tijn gegaan.

Volgens Eerdmans – en ook volgens Joodse bronnen – stond daar in het midden van het paradijs oor­spron­kelijk dus maar één boom. Dan is het kwaad, dat er een afsplitsing komt. Oorspronkelijk was alles in harmo­nie, één geheel. Maar op het moment dat de mens gaat nemen van die vrucht, wordt er iets afgesplitst. Je krijgt als het ware een aftakking en dan gaat die vrucht een eigen leven leiden. Dus het kwaad is datgene wat je uit het verband haalt. Zolang het in dat Goddelijke verband is, is het één. Maar als je iets apart gaat nemen, wordt het een mislukking. Dan wordt het als het ware een rank, los van de wijnstok. In de theo­logische wereld is het vaak gebeurd dat een tekst uit zijn verband werd gehaald en daaraan een heel dogma werd opgehangen. Zolang die tekst in de context staat van het geheel, heeft hij zijn zinvolle functie. Maar zodra je die tekst uit zijn verband haalt, gaat die een eigen leven leiden.

Ook deed de HERE God allerlei geboomte uit de aardbodem opschieten, be­geer­lijk om te zien en goed om van te eten; en de boom des levens in het midden van de hof, benevens de boom der kennis van goed en kwaad. – Gen.2:9.

Benevens’ kun je vertalen met‘en’. ‘En’ kun je soms ook vertalen met‘namelijk’.

Bovenstaande gedachten vind je bij de oude joodse verklaarders. Ook zij maken daar geen dogma van, maar beschouwen dit gewoon als een vorm van overdenking, of het alzo zou kunnen zijn. Hoe het ook zij, het principe is wel heel helder, of het nu één boom is of twee, maar je hebt ze beide nodig in een bepaald verband. Zodra je die ene gaat afzonderen van de ander, dan gaat er iets verkeerds groeien. Dan komt daar het kwaad binnen, dan is daar de afscheiding.

Laat een commentaar achter

Zoeken

Column

Sagrada Familía in Barcelona

Enige tijd geleden zijn we enige dagen in Barcelona geweest. Een prachtige stad. De prachtige kathedraal de Sagrada Família was voor mijn vrouw en ik het absolute hoogtepunt. In 1883 begon de architect Gaudí zijn levenswerk. Nu 138 jaar later genieten miljoenen mensen per jaar van deze nog steeds onvoltooide kerk. Indrukwekkend is de schitterende […]

576563 bezoekers sinds 07-06-2010