Wedergeboor-te

28-05-2010 door Joop Neven

Wat verstaat men nu onder wedergeboorte? In het algemeen verstaat men onder wedergeboorte een bekering van het oude leven naar een nieuw leven. Hoe geschied dit dan? Door de doop! De vraag is, of de bijbel onder wedergeboorte de doop bedoelt. Onze bijbelvertaling, de N.B.G.; heeft voor drie verschillende Griekse woorden, één en dezelfde Nederlandse woord gekozen, n.l “wedergeboorte”. Laten wij nu eens deze drie Griekse woorden één voor één bestuderen.

Gennaoo

Anagennaoo

Palingenesia

Het eerste Griekse woord voor wedergeboorte “palingenesia”, komen we alleen in Matth.19 vers 28 en Tit. 3 vers 5 voor. Het woord palingenesia is een samengesteld woord; het bestaat uit palin en genesis. Palin betekent; terugkeren, wederom; en genesis betekent; worden, ontstaan. Palingenesia betekent dus letterlijk: een terugkeren naar het begin. De vraag is naar welk begin moeten wij dan terugkeren? Hierop is maar één antwoord mogelijk, n.l naar het, het Koninkrijk Gods. Wij zien dat met “palingenesia” niet zo zeer de geboorte wordt bedoeld, maar een zich keren naar het begin, het Koninkrijk Gods dus. Ook niet een bekeren tot Jezus, maar zich keren naar het Koninkrijk Gods die Jezus bracht. Welnu, uit Matt. 19 vers 28 kunnen we dus afleiden, dat, als Jezus tot zijn discipelen zegt: “Voorwaar, Ik zeg u, gij, die mij vervolgt zijt, zult in de wedergeboorte {wederoprichting} wanneer de Zoon des mensen op de troon zijner heerlijkheid {het Koninkrijk Gods} zal zitten, ook op de twaalf tronen zitten om de twaalf stammen Israëls te richten”.{richten is rechtzetten}. Wedergeboorte hier is dus Israëls terugkeer, waar het eens met God was begonnen. Uit Hand. 3 vers 21 kunnen wij afleiden wanneer dit zal geschieden.”Jezus, zende; dien de hemel moest opnemen tot de tijden van wederoprichting aller dingen, waarvan God gesproken heeft bij monde van zijn heilige profeten, van oudsher”. Het gaat hier om het collectieve terugkeer van het volk Israël naar het Koninkrijk Gods, en niet om de individuele bekering. Zie ook Mark. 10 vers 30. Bij de komst van Christus worden alle dingen dus wederopgericht, wat door de mens is vervormd. Het loon van de twaalf voor het volgen van De Here Jezus is het honderdvoudige terug ontvangen in het Koninkrijk Gods in de toekomende aioon {eeuw}. Zie Petrus niet: “Wij hebben alles prijsgegeven en zijn u gevolgd; wat zal ons deel zijn?” vers 27; Mark.10 vers 28; Luk.18 vers 28-30. Palingenesia is dus een teruggaan naar “DE WEG”, waardoor er een rechte verhouding ontstaat tussen God en Israël. “Ik zal een keer brengen in het lot van mij volk Israël: verwoeste steden zullen zij herbouwen en bewonen; wijngaarden zullen zij aalleggen en de vrucht daarvan eten”. Amos. 9 vers 14. Voorts: “Gejuicht over Jeruzalem en Mij verblijden over mijn volk”. Jes.65 vers 17-20 en 66 vers 22-24 en Zefanja.3 vers 20. De volgende palingenesia vinden wij in Titus 3 vers 5; hoe dienen we dit te verstaan? Paulus schrijft over: “het bad der wedergeboorte” Wat bedoeld Paulus met het bad der wedergeboorte? Velen zijn van mening, dat Paulus met het bad der weergeboorte de waterdoop bedoeld. Door de doop geeft de gelovige toch te kennen dat hij wedergeboren is. Bad, Grieks “ loutron”, is hier niet het instrument die het water bevat, maar het element, die figuurlijk wordt gebruikt voor de vernieuwing of reiniging van de gelovige. Paulus zegt hier niet dat de doop de wedergeboorte bewerkt, maar dat het bad {figuurlijk bedoeld de reinigende en vernieuwende werking heeft door de heilige Geest, die Hij rijkelijk over ons heeft uitgestort}. Dus palingenesia hier is het begin van het nieuwe leven. Het gaat hier om de nieuwe levenswandel. “Want vroeger waren ook wij verdwaasd, ongehoorzaam, dwalende, verslaafd aan allerlei begeerten en zingenot, levend in de boosheid en nijd, hatelijk en elkander hatende. Maar toen de goedertierenheid en mensen liefde van onze heiland {en} God verscheen, heeft Hij, niet om werken der gerechtigheid {met werken der gerechtigheid wordt hier niet de Tora bedoeld, maar eigen gerechtigheid} die wij zouden gedaan hebben. Doch naar zijn ontferming ons gered door het bad der vernieuwing, door de heilige Geest “Titus 3 vers 3-5. “Loutron”, bad, komt maar twee keer voor hier in Titus 3 vers 5 en Efeze 5 vers 26; en betekent reinigen en niet dopen. Indien Paulus met het bad der wedergeboorte werkelijk de doop zou hebben bedoeld, dan zou hij in strijd zijn met zichzelf. Want in 1 Kor.1 vers 17 schrijft hij: “Want Christus heeft mij niet gezonden om te dopen, maar om het evangelie te verkondigen, en dat niet met wisheid van woorden, om niet het kruis van Christus tot een hollen klank te maken”. Samenvattend kunnen wij stellen, dat “het bad der wedergeboorte” niets anders is dan de reiniging en vernieuwende werking door de heilige Geest. Het functionele verschil bij Titus3 vers 5 en Matth.19 vers 28 is, dat in Titus3 de vernieuwende en reinigende werking reeds nu in de individuele gelovige werkt, en die van Matt. 19 vers 28 in de komende aioon {eeuw} voor Israël gaat functioneren

Gennaoo

Het tweede Griekse woord dat met wedergeboorte wordt vertaald is, “gennaoo”, gennaoo betekent verwekken, baren en voortbrengen. De meeste vertalingen vertalen gennaoo door wedergeboorte. Het woord wedergeboorte is afkomstig van de kerkvader Justinus {rond 150}. Mijn persoonlijke voorkeur gaat uit naar de letterlijke betekenis nl. “verwekken”, van boven verwekt worden. Gennaoo komen we bijv. in Joh. 3 zes keer voor, en omdat gennaoo in Joh.3 zes keer voorkomt in de lijdende vorm, wordt het hier vertaald met “geboren worden”. Verwekt worden is gelijk aan wat Paulus in 2Kor 5:17 schrijft: “Zo is dan wie in Christus is een nieuwe schepping: het oude is voorbij gegaan, zie het nieuwe is gekomen”. Jezus zegt tegen Nicodemus: “Tenzij iemand wederom geboren wordt, {verwekt worden van boven} kan hij het Koninkrijk Gods niet zien”. Johannes 3 vers 3 het ”zien” van het Koninkrijk Gods is gelijk aan ervaren, beleven. Het ervaren en beleven van het Koninkrijk Gods is een geestelijke zaak, althans wanneer men door Gods Geest wordt verwekt. Het Koninkrijk Gods is het heil van de komende aioon voor Israël en de volken. Het verwekken door Gods Geest, hoe geschiede dat? Wel, uit Ezech.37 vers 14 kunnen we afleiden hoe dat zal geschieden, dit dient Nicodemus ook te weten; Nicodemus die geheel Israël vertegenwoordigt. “Ik zal mijn Geest in u geven, zodat gij herleeft en Ik zal u doen wonen in uw land; en gij zult weten, dat Ik, de Here, het gesproken heb, luidt het woord des Heren”. Het gaat hier in Joh. 3 niet om de individuele bekering van de gelovige door wedergeboorte. Maar om de verwekking van boven door de Geest voor geheel Israël. Nicodemus wil het Koninkrijk Gods ingaan zonder de besnijdenis des harten, – besnijdenis des harten is de verwekking door de Geest – en dat kan niet: “Tenzij iemand verwekt wordt uit water en Geest, kan hij in het Koninkrijk Gods niet binnengaan”. Hier betekent water en Geest niet op de doop, zoals vele gelovigen dit willen zien, maar om de reiniging van Israël”. Ik zal water over u sprengen, en gij zult rein worden; van al uw onreinheden en van al uw afgoden zal Ik u reinigen; een nieuw hart zal Ik u geven en een nieuwe geest in uw binnenste; het hart van steen zal Ik uit u lichaam verwijderen en Ik u een hart van vlees geven. Mijn Geest zal Ik in uw binnenste geven en maken, dat gij naar mijn inzettingen wandelt en naarstig mijn verordeningen onder houdt”, Ezech.36 vers 25-27. Zonder verder in te gaan op het grote misverstand van Nicodemus herhaalt Jezus de voorwaarde voor het ingaan tot het Koninkrijk Gods, maar drukt zich nu duidelijk uit. De verwekking wordt tot stand gebracht door de Geest, ze is derhalve een door God bewerkt gebeuren, omdat “Geest” hier goddelijke kracht betekent. De Geest schenkt dus het nieuwe leven in het Koninkrijk Gods. Het reine water hier is het zegel van het nieuwe leven cq. Het eeuwige leven {van de toekomende eeuw}. “Wat uit het vlees geboren is, is vlees; en wat uit de Geest geboren is, is geest”. Vers 6. Jezus verklaart en motiveert zijn eis doordat Hij onderscheid maakt tussen twee soorten van verwekking of voortbrenging: de natuurlijke en de door de Geest bewerkte. “Wat uit vlees verwekte {geteeld} is, is vlees”. Vlees betekent hier de natuurlijke zijnswijze, waarvan het wezenmerk vergankelijk, broosheid, nietigheid is. Door de natuurlijke verwekte ontstaat een natuurlijke mens, wiens gehele wezen natuurlijk is. Daarentegen verleent het ontstaan uit de geest, dwz. Door de goddelijke, bovennatuurlijke wonderkracht, een tot het Koninkrijk Gods behorende, goddelijke zijnswijze, die hier eenvoudig met “Geest” wordt aangeduid. Omdat Geest en vlees tegenstellingen zijn, wordt de mens die uit Geest is voortgebracht, niet bedreigt door nietigheid. Alleen een zodanige mens kan het Koninkrijk Gods binnengaan. Vatten we Johannes 3 nog eens samen, dan zien we dat “anothen gennéthénai”, geen wedergeboorte is, maar een van boven worden verwekt. Dat het wordt “wedergeboorte” van de kerkvader Justinus afkomstig is, en dat Justinus dit verband brengt met de doop en bekering. Het gaat hier niet om de individuele wedergeboorte of bekering van de gelovige, maar om Israël reiniging en verwekking door de Geest Gods; de besnijdenis des harten, overeenkomstig de profetie van Ezech.36 en 37.

Anagennaoo

Het derde woord voor “wedergeboorte”, anagennaoo, komt alleen in 1Petr.1 vers 3 en vers 23 voor. Dit woord is nauw verbonden aan die van Johannes 3;”gennaoo”. “Anagennaoo” betekent letterlijk:”nieuw verwekken”. Naar vers 23 is het verwekkende principe het “levende en blijvende woord Gods, dat als een onvergankelijk zaad” leven mogelijk maakt en naar vers 25 met het woord van het evangelie identiek is. Daarmee verwijst Petrus naar de bijbelse voorstelling van de scheppings macht van het woord van God. Feitelijk liggen in alle uitspraken over geestelijke verwekking ten grondslag, dat de mens door het woord van God in geloof aan te nemen, innerlijk veranderd wordt. Welnu, Petrus schrijft zijn brief aan de vreemdelingen, die in verstrooiing zijn. 1Petr.1 vers 1. Wie zijn deze vreemdelingen? Dat zijn de verstrooiden uit Israël, de uitverkorenen naar de voorkennis van God. 1Petr.1 vers 2. Het zijn Jodenchristenen, die om hun geloof vervolgd worden. Petrus troost de gelovige in de verdrukking. “Gezegend zij God de Vader van onze Here Jezus Christus, die in zijn grote genade ons heeft verwekt tot een nieuw leven van hoop; door de opstanding van Jezus Christus uit de doden” {vers 3}. De verwekking tot nieuw leven is de opstanding van Jezus Christus uit de doden en de levende hoop bij verdrukking of vervolging. “Een ieder, die uit God geboren is, doet geen zonde; want het zaad{Gods} blijft in hem en hij kan niet zondigen, want hij is uit God geboren” {Joh.3 vers 9}. Door het verkondigde evangelie, het levende woord van God, zijn de Jodenchristenen verwekt tot het nieuwe leven van God.{vers 23}. Het wezen van dit nieuwe leven is de hoop, het geloof en de liefde.{vers 22}. Het verwekken tot nieuw leven is geen werk van mensen, maar alleen van Gods genade. De verwekking geschiedt door het onvergankelijk zaad Gods. God heeft zich in de opstanding van Christus over de verstrooide en verdrukte Jodenchristenen ontfermt. Zodat Hij de gehele doods werkelijkheid in Jezus Christus voor allen heeft opgegeven.

Kort samengevat kunnen we stellen, dat ook hier met wedergeboorte bedoeld wordt een verwekken naar het nieuwe leven. De levende hoop en het onvergankelijke woord van God. De hoop gericht op de nieuwe aioon {eeuw} en de nieuwe schepping.

 

 

 

Commentaren zijn gesloten.

Zoeken

Column

Machteloze opofferende liefde

Het is Goede Vrijdag, Jezus sterft aan een kruis. Maar waarom? Verhalenverteller en missionair Matthijs Vlaardingerbroek wist precies hoe het zat, totdat een Schotse vreemdeling hem aansprak in een museum. Het is een winterse dag in Glasgow, de stad waar mijn dochter studeert, als ik eindelijk de kans krijgt om het wereldberoemde schilderij “De Christus […]

384682 bezoekers sinds 07-06-2010