Psalmen

30-05-2010 door Huib Neven

In het kader van het Calvijnjaar organiseerde de PKN in de afgelopen maanden een aantal avonden onder de titel “Psalmen zingen met Calvijn”. Men had daarvoor grote kerken met mooie orgels en echte organisten uitgekozen. Ik besloot in Gouda mee te gaan zingen. Dat was dichterbij dan Kampen, Groningen of  Middelburg. Bovendien liggen er in die St. Janskerk daar mooie herinneringen. In een ver verleden heb ik achter het fraaie Moreau-orgel niet alleen veel kou moeten doorstaan, maar heb ook erg mijn best gedaan om het orgelspel onder de knie te krijgen. Dat schept toch een band, nietwaar, ook al heb ik al jaren geen orgeltoets meer beroerd. We mogen van Calvijn vinden wat we willen, maar hij was wel degene die begreep dat zingen een mooie vorm van bidden is. Hij was het die de 150 psalmen op rijm en op muziek heeft laten zetten. Over psalmen zingen vond ik het volgende citaat:

“Als we zingen over hoop, verdriet, angst, redding, ellende, blijdschap, zorg, dank, liefde, op weg gaan, wat niet al, dan komt ons hele leven voorbij.”

Geen wonder dat de psalmen altijd een plaats gevonden hebben in hart en mond van de gemeente en de gelovigen. En dat moet vooral zo blijven. Tijdens de bijeenkomst in Gouda zongen we de psalmen op tal van manieren, bijgestaan door de organist van de St. Janskerk en het Vocaal Theologen Ensemble (een groepje theologen dat behalve mooi kan praten ook mooi kan zingen). We zongen en beluisterden de psalmen op tal van manieren: volgens de Joodse traditie, in het gregoriaans, in de vertaling van Huub Oosterhuis, met voorzang en refrein, op de Engelse wijze, op de tijdloze melodieën van Taizé… afijn, het kon niet op.

Wij zijn denk ik het meest vertrouwd met de psalmen zoals Calvijn ze heeft laten componeren, maar o, wat zou ik graag willen dat we ze zongen zoals ze dat in die tijd deden, dóórstromend als een bruisende rivier. Als u wilt weten wat ik bedoel, moet u eens luisteren naar het Gesualdo Consort o.l.v. Harry van der Kamp, dat bezig is de door Jan Pietersz. Sweelinck getoonzette psalmen op cd te zetten. Dan hoor je pas wat voor prachtige melodieën daar in Genève gemaakt zijn. Maar waar praat ik eigenlijk over. Ik lees in de krant dat de nieuwe gelovigen “geen stijve diensten en harde banken” meer willen en waarschijnlijk ook geen psalmen.

“Geloven zonder liedboek en strikte dogma’s”, kopt nrc.next. Het gaat over een nieuwe vorm van kerkzijn onder de naam Emerging Church. Een poging van kerkverlaters om de kerk opnieuw uit te vinden. Martijn Vellekoop en Nico-Dirk van Loo hebben er een boek over geschreven: Ploeteren en Pionieren. Een van de schrijvers legt uit: “De Emerging Church wil veel ballast uit de christelijke subcultuur overboord gooien en op zoek gaan naar authentiek christendom. Een kerk zonder het bonuspakket van al te strikte dogma’s, burgerlijkheid en het liedboek uit 1700.”  (Welk liedboek zou hij bedoelen?). Het boek geeft vijf projecten van het nieuwe kerkzijn als voorbeeld. Zo is er in Soest een groepje kerkverlaters dat voor zichzelf is begonnen. Ze noemen zichzelf Nomaden die elkaar in de Oase tegenkomen. Ze nemen allemaal wat te eten mee, van sushi tot sinaasappel en gaan dan in verschillende hoekjes van de kapel met een thema aan de slag. Ze maken een kunstwerk, spelen wat gitaar of bekijken een clip. Ze zingen ook wat. Een nummer van U2, of van Johnny Cash. Ik kan me voor Nomaden een onherbergzamer bestaan voorstellen.

Misschien klinkt het voorgaande wat badinerend, maar dat komt omdat ik bovengenoemd voorbeeld wel knus en gezellig vind, maar ik weet niet of het ook wezenlijk is voor het kerkzijn. Aan de andere kant is het te gemakkelijk om de initiatieven af te doen als de zoveelste vergeefse poging om de kerk nieuw leven in te blazen. De kerk is naar de marge van de samenleing gedrongen. Wekelijks verlaten 1200 mensen de protestanse kerk. We mogen dus wel blij zijn dat er mensen zijn die zich hier niet bij neerleggen en binnen de christelijke traditie op zoek gaan naar manieren om “als Jezus te zijn in de omgeving waarin je leeft, met al de passies en talenten die je in huis hebt”.

Ik wens hartgrondig dat de pioniers in die opzet slagen, maar hoop ook dat ze in de Emerging Church de psalmen blijven zingen.

Commentaren zijn gesloten.

Zoeken

Column

Machteloze opofferende liefde

Het is Goede Vrijdag, Jezus sterft aan een kruis. Maar waarom? Verhalenverteller en missionair Matthijs Vlaardingerbroek wist precies hoe het zat, totdat een Schotse vreemdeling hem aansprak in een museum. Het is een winterse dag in Glasgow, de stad waar mijn dochter studeert, als ik eindelijk de kans krijgt om het wereldberoemde schilderij “De Christus […]

410642 bezoekers sinds 07-06-2010