Montpellier

28-05-2010 door Huib Neven

Gelukkige omstandigheden brachten ons vorige week vanuit een koud-druilerig Nederland en een uitgeklede huiskamer (van tijd tot tijd moeten de bezem en de witkwast erdoor, nietwaar) naar een zonovergoten Montpellier. Deze mediterrane stad is er een met allure. Pleinen en pleintjes met de talrijke terrassen maken de stad levendig en geven een onmiskenbaar gevoel van vrijheid. De zon en de autoloosheid creëren een relaxte sfeer, sprookjesachtig zelfs als ’s avonds de talloze lantarentjes gaan branden. Tussen rijk geornamenteerde gebouwen kruipen schone, knusse straatjes gezellig rond en zoeken nooit tevergeefs het stralende middelpunt van de stad, Place de la Comédie. Een treffende naam, want aan de ene kant prijkt het van binnen en van buiten rijk versierde, neoclassicistische operagebouw, aan de andere kant ligt de nieuwe opera, strak en modern. Ja, voor je culturele onderhoud kom je in dit land wel aan je trekken.

Natuurlijk ontkom je ook in deze stad niet aan de Franse grandeur. Of moet ik zeggen grootheidswaan? Aan het eind van een brede allee pronkt een Arc de Triomphe en jawel, dichterbijkomend verschijnt in de boog het kolossale standbeeld van Lodewijk XIV. Het paard waarop hij zit is zo levensecht in brons gegoten dat het zo van de sokkel dreigt weg te galopperen. De vorst, rechtop te paard, strekt martiaal zijn rechterarm uit (o, altijd weer die gestrekte arm!), in zijn hand de koninklijke scepter. Plotseling zie ik een stukje verderop, precies in de lijn van de uitgestrekte arm, maar op een lager niveau, een enorm kruisbeeld. Ik schrik. Hier wordt de indruk gewekt dat zelfs God aan de wereldlijke macht is onderworpen.

Een mens op een paard en een mens aan het kruis… de wereldgeschiedenis in een notendop. Ook de gevlekte platanen aan weerszijden van het standbeeld lijken het niet te kunnen vatten. Ze steken wanhopig hun nog kale armen in de lucht. Later in het prachtige, oude operagebouw kijken en luisteren we ademloos naar een uitvoering van Mozarts Don Giovanni. Nog zo’n potentaat. Een brutale en gewetenloze vrouwenversierder, die ook denkt de wereld in zijn hand te hebben, in ieder geval naar zijn hand te kunnen zetten. Zonder moraal gaat hij zijn weg door leven en liefde of wat daarvoor doorgaat. Niets en niemand ontziend. Aan het eind kiest hij – consequent in het kwaad – liever voor de ondergang dan voor de overgave.

Hoe totaal anders is de boodschap die we op zondagmorgen in de Ëglise réformée évangélique meekrijgen. (Sinds de bisschoppensecretaris pater Eduard Kimman vorige week in Trouw de protestanten een actiegroep noemde die vergeten is zichzelf op te heffen, zien ze mij alleen nog maar in de Katholieke kerk om mijn kruiswegstaties te fotograferen.) In dit deel van Frankrijk moeten nogal wat van die overbodige protestanten wonen. De buitenkant van het kerkgebouw lijkt dit te bevestigen. Een monumentaal pand met gebeeldhouwd portaal en brede toegangsdeuren, maar de kerkzaal erachter is niet meer dan een grote huiskamer waarin wat houten stoelen zijn geplaatst. Op een tafeltje in de hoek, bedekt met een soort theedoek ligt een grote opengeslagen bijbel. De liturgietafel lijkt een afgedankt bureau. Halverwege de dienst zet de vrouw van de dominee er brood en wijn op. De dingen hoeven niet groots en schitterend te zijn om een sacrale betekenis te krijgen.

Met vijfentwintig mensen zijn we uitgeteld. De liederen worden met een beamer op de wand geprojecteerd en begeleid door een combo van piano, fluit en drums. De dominee neemt met zijn stevige stem ook de leiding bij het zingen en roert niet alleen de handtrom, maar ook ons hart met een preek die precies aansluit op wat Lodewijk en Don Giovanni te zeggen hadden. De preek gaat over de gelijkenis van de olijfboom, de vijgenboom, de wijnstok en de doornstruik uit Richteren. (O gelukkig, u kent die gelijkenis wèl). Aan de eerste drie bomen wordt gevraagd koning te zijn, maar zij weigeren. Zij kiezen voor hun zorgende en voedende taak, liever dan  gebruik te maken van de hun aangereikte macht. De doornstruik wil wel, maar let op, niet om te heersen, maar om te beschermen. De dominee waarschuwt met welgekozen woorden voor machthebbers die het niet dienen, maar heersen. Je vindt ze buiten de kerk, maar ook in de kerk en in het gezin. De werkelijke macht ligt in doorboorde handen.

Daar kunnen Lodewijk en Don Giovanni nog wat van leren. Wie trouwens niet.

Commentaren zijn gesloten.

Zoeken

Column

Machteloze opofferende liefde

Het is Goede Vrijdag, Jezus sterft aan een kruis. Maar waarom? Verhalenverteller en missionair Matthijs Vlaardingerbroek wist precies hoe het zat, totdat een Schotse vreemdeling hem aansprak in een museum. Het is een winterse dag in Glasgow, de stad waar mijn dochter studeert, als ik eindelijk de kans krijgt om het wereldberoemde schilderij “De Christus […]

383935 bezoekers sinds 07-06-2010