Lerende dominee

30-08-2011 door Huib Neven

“Deftige geleerde wordt een gewone professional”, kopt dagblad Trouw. Het gaat over de dominee. Ik ben oud genoeg om hem  nog te kennen als een deftige geleerde, samen met de dokter en de notaris. Ik zie ze alle drie nog voor me. De notaris met een bolhoed, de dokter en de dominee met een wat gewonere gleufhoed. Die van mijn vader was  nog gewoner en moest bovendien gelicht worden bij het passeren van het deftige drietal.

De notaris was iemand uit een andere wereld. Ik had als kind geen idee wat hij deed, ik wist alleen dat hij op stand woonde en heel deftig was, zoals hij daar statig door ons dorp schreed. Zijn wandelstok met zilveren knop was daarbij geen hulpmiddel tegen wankelmoedigheid, maar louter statussymbool. De dokter stond veel dichterbij. Het was in de (helaas vervlogen) tijd , dat artsen gewoon aan huis kwamen als je met een flinke griep in bed lag. Toch vertegenwoordigde ook hij een wereld die niet de onze was: geleerd, deftig, een grote villa en altijd het nieuwste model Amerikaanse slee… De dominee zag en hoorde ik iedere zondag twee keer. Van de drie was hij het meest vertrouwd. Desondanks bezat hij een zekere onaantastbaarheid. Hij was de dominee! Hij stond letterlijk en figuurlijk hoog boven ons, als het ware tussen God en de mensen in. De preekstoel was een soort heilige plaats. Samen met de kosterszoon beklom ik die wel eens als we na de dienst de stoelen recht mochten zetten. Maar het was met knikkende knieën.   

Ik herinner me dat ik met mijn vader mee mocht naar de pastorie, waar hij een van de domineeszonen ging helpen bij het ontwerpen van een boot of zo. Nou, dat vond ik al een profane bezigheid voor een pastorie, maar toen de dominee zelf, zonder zwart pak en in hemdsmouwen, ook even een kijkje kwam nemen, viel ik zowat van mijn stoel en hij van zijn voetstuk. Een dominee moest in zijn studeerkamer zitten en nergens anders. Mijn beeld van de deftige, geleerde dominee schommelde op zijn sokkel. Hij bleek een gewoon mens met een gewoon gezin, een eigen leven en een baan. Maar hoe hij die invulde…ik had er geen idee van.

Zoiets moet het bestuur van de PKN ook gedacht hebben. Wat is er aan de hand? Dominees van de PKN hebben per vijf jaar drie maanden studieverlof.  Dat is mooi, want dominees moeten ook een beetje bij blijven. De wereld en de theologie veranderen tenslotte per week. Maar nu blijkt dat niet alle predikanten hun studieverlof serieus nemen. Ik geloof dat wij hier ter plaatse niet mogen klagen. In dit blad lees ik regelmatig dat onze dominees tijdens hun verlof een studieproject ter hand nemen, of in ieder geval een boek lezen. Maar er schijnen pastors te zijn die vinden dat ze op de Canarische eilanden ook goed kunnen bijscholen. Reden voor de synode om in te grijpen en het studieverlof aan banden te leggen. De dominees moeten nu verplicht nascholen, onder werktijd, terwijl de synode gaat controleren of ze wel echt achter de boeken gezeten hebben. Ik denk dat ze een overhoring of een proefwerk krijgen. Een groep van 25 dominees is er heel boos over. Zij willen niet betutteld worden en zullen zelf wel bepalen hoe ze de tijd invullen. Maar de PKN is streng. De dominee moet zijn sokkel van deftige geleerdheid verlaten en een gewone werknemer worden. En daarbij horen nu eenmaal personeelsbeleid, bijscholing en kwaliteitscontrole, zo moet het kerkbestuur gedacht hebben.

Of die operatie met alle bureaucratische rompslomp vandien nu nodig was, kan ik niet zo goed beoordelen. De meeste dominees zullen toch uit zichzelf wel aan hun ontwikkeling werken en bij de tijd blijven en die paar dominees die liever in de zon liggen dan hun kennis op niveau te houden, moeten maar een flinke preek krijgen.   

Hoe het ook zij, er is weer een fenomeen verdwenen uit onze steeds maar verder democratiserende samenleving. Ik zal hem missen, die deftige, geleerde dominee. Er blijft straks niemand meer over naar wie ik met eerbied en ontzag kan opkijken.

Laat een commentaar achter

Zoeken

Column

Machteloze opofferende liefde

Het is Goede Vrijdag, Jezus sterft aan een kruis. Maar waarom? Verhalenverteller en missionair Matthijs Vlaardingerbroek wist precies hoe het zat, totdat een Schotse vreemdeling hem aansprak in een museum. Het is een winterse dag in Glasgow, de stad waar mijn dochter studeert, als ik eindelijk de kans krijgt om het wereldberoemde schilderij “De Christus […]

384776 bezoekers sinds 07-06-2010