Kerkverlating

09-08-2010 door Huib Neven

Er is een nieuw tijdschrift verschenen op het kerkelijke erf. Tenminste, dat concludeer ik uit het bladenoverzicht in dagblad Trouw. Het nieuwe blad heet “Christelijk Weekblad, nieuws- en opinieblad voor gelovig Nederland”.  Ik heb geprobeerd het blad te pakken te krijgen, maar zelfs in de christelijke boekhandel wist men van het bestaan niet af. Ik moest het dus doen met wat de krant erover vermeldde. Uiteraard, zou ik bijna zeggen, staat er een artikel in over kerkverlating. De schrijver denkt daartegen iets te kunnen doen met verzuimbeleid zoals dat in het bedrijfsleven wordt gerealiseerd. Ik ken alleen het verzuimbeleid in het schoolleven. Dat is erop gericht dat verzuim altijd gemeld moet worden en als dat niet gebeurt, wordt de afwezige benaderd. Wil de schrijver van het artikel zo’n procedure ook voor het kerkverzuim? De kerkganger meldt met opgave van redenen zijn afwezigheid aan de koster en zij die dat niet doen, worden benaderd door de wijkouderling, zoiets. Het lijkt me niet echt de juiste manier om de kerkverlating een halt toe te roepen. Hoe dat dan wel moet? Trouw besteedt er – niet voor de eerste keer – de komende tijd aandacht aan. Wetenschappers en trendwatchers mogen hun licht laten schijnen over oorzaken en oplossingen van deze leegloop. Niet iedereen is pessimistisch. Sommigen verwachten dat de kerken de secularisatie wel zullen overleven, zij het dat ze genoegen moeten nemen met een plekje in de marge. De Trouw-columnist James Kennedy pleit voor lokale gemeenschappen die “een voorbeeldgemeenschap vormen, waarin ze een alternatief bieden op de bestaande, spiritueel uitgeputte cultuur.” Een mooie gedachte, vind ik. Anderen verwachten nog wel een groei in de conservatieve kerken en de evangelisch-charismatische beweging vanwege “een onbetwistbaar geloof en een eigen levensstijl”. Maar ook dit ligt weer ingewikkeld, want uit een onderzoek uit 2008 blijkt dat veel evangelischen uit de traditionele protestantse kerken komen en dat velen die evangelische kerken ook weer verlaten vanwege gebrek aan theologische diepgang. Dolende zoekers, dat zijn we.

De traditionele kerken zitten intussen niet stil en proberen tegemoet te komen aan de evangelisch-charismatische behoefte. De Evangelische Alliantie is er een voorbeeld van. In de Nederlands Gereformeerde Kerken is de New Wine-beweging actief. Dit is, zoals ik al googelend te weten kwam, een beweging afkomstig uit Engeland met als missie de geestelijke vernieuwing van de kerken in Nederland. Maar de vrijgemaakte ds. Wierenga vindt het optreden van New Wine Nederland “onbehoorlijk, onkerkelijk, ongeestelijk en neigend naar subversief uithollen van het gereformeerd karakter van de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt).” Misschien kan een buitenstaander ons een verhelderende spiegel voorhouden. De journalist en auteur Herman Vuijsje noemt zich areligieus, anti-katholiek en calvinist, die het ook nog voor mogelijk houdt dat God (niet) bestaat. Hij mag in Trouw zijn wetenschappelijk zegje doen over de problematiek van de kerkverlating. Hij denkt te weten dat de kerk verdwijnt. “Wat overblijft is een gewoon clubje mensen met een bepaalde hobby”, zo sneert de geleerde. Paradoxaal genoeg zou hij het verdwijnen van de kerk wel betreuren. Hij vindt het zelfs een prettige gedachte dat er in de Alblasserwaard mannen in zwarte pakken op zondag naar de kerk gaan. U ziet, ook knappe mensen zeggen soms maar wat. Ik moet denken aan Klaas ’t Hart.  Hij kan maar niet begrijpen waarom zijn neef Maarten   kerk en geloof vaarwel heeft gezegd, want zij hebben immers dezelfde opvoeding gekregen. Maarten snapt het wel: “Ik heb duizenden boeken gelezen en dat maakt nu net het verschil.” Kennelijk vindt Maarten met Herman Vuijsje dat godsdienst iets voor de onnozelen is. “Zoek de sukkels. Zoek de mensen met problemen, mensen in moeilijkheden, die zijn er gevoelig voor.”  Dat Vuijsje met die uitspraak onbedoeld in de buurt van Jezus komt, werd hem door de interviewer fijntjes onder de neus gewreven.

Ik heb in het bovenstaande rijkelijk geput uit een paar artikelen uit Trouw, die velen van u ook gelezen zullen hebben. Ik moet zeggen dat ik zo langzamerhand door de bomen van al die kerkelijk en spirituele bewegingen het bos van de ware kerk niet meer zie. De ene groep trekt zich terug achter opgeworpen barrières om nog te redden wat er te redden is, de andere probeert nieuwe wijn in oude zakken, of oude wijn in nieuwe zakken te doen. Ik ben in verwarring en weet nauwelijks waar ik het zoeken moet. Wel weet ik dat de wereld koud en leeg wordt, als er geen oord meer is waar we kunnen zoeken naar God en Hij naar ons. Een plek die ons een open venster biedt op een wereld die uitstijgt boven ons bekrompen of geleerde of verwarde zelf.

Laat een commentaar achter

Zoeken

Column

Machteloze opofferende liefde

Het is Goede Vrijdag, Jezus sterft aan een kruis. Maar waarom? Verhalenverteller en missionair Matthijs Vlaardingerbroek wist precies hoe het zat, totdat een Schotse vreemdeling hem aansprak in een museum. Het is een winterse dag in Glasgow, de stad waar mijn dochter studeert, als ik eindelijk de kans krijgt om het wereldberoemde schilderij “De Christus […]

384684 bezoekers sinds 07-06-2010