Hydepark en het verstand

19-10-2012 door Huib Neven

Al eerder schreef ik in deze kolommen over het landgoed Hydepark in Doorn, het conferentieoord, vroeger behorend tot de Nederlandse Hervormde Kerk, nu tot de PKN. Ik roemde toen “de groene en glooiende rust van de immense, in Engelse landschapstijl aangelegde, tuin.” Legioenen predikanten hebben zich in deze paradijselijke sfeer laten na- en bijscholen en ze zullen tussen de bedrijven door ongetwijfeld door de tuin gewandeld hebben, bijna (want gekleed) als Adam en Eva door de hof van Eden. De gebouwen waarin de dominees door wijze lessen bij de tijd gebracht werden, zijn echter niet meer van deze tijd. Ze zijn aan renovatie toe. De kerk kiest echter, zoals het een kerk betaamt, voor een radicalere oplossing. Zij is van plan de hele boel plat te gooien en een gloednieuwe combinatie van zorg- en conferentiehotel te laten verrijzen. “Energiebewust, duurzaam en onderhoudsvriendelijk”.  Het zou de lijfspreuk van de PKN kunnen zijn. Het nieuwe complex moet dertig jaar meekunnen. Ik vind dat een beetje kort, maar het is goed dat de kerk zich bewust is van de tijdelijkheid van het aardse bestaan, zelfs van Hydepark.

Overigens vind ik die voortvarendheid om Hydepark te moderniseren bemoedigend. De laatste tijd leek de kerk zich terug te trekken in een hoekje van de samenleving. In elke kerkelijke publicatie was te lezen dat zij een marginaal instituut was geworden. Als je dat vaak genoeg zegt, ga je er vanzelf in geloven. Maar als de kerk een Woord voor de wereld heeft, dan moet zij uit haar schulp kruipen. Zij hoort midden in die wereld te staan, een mooie plek midden in het land is dan een mooi begin.

Niet iedereen is trouwens even positief. Sceptici vinden 11 miljoen euro een flinke som. Er zijn meer kerkelijke gelden in een bodemloze put verdwenen. Denk aan het debacle van een nieuw ledenadministratiesysteem. Ook de verslaggever in de krant heeft zijn twijfels: “Een kerk zal zich liever laten leiden door ‘de Geest’ dan door de getallen. Maar ze zal het gezonde verstand toch niet helemaal willen uitschakelen.”

Maar ja, of het gezonde verstand helemaal te vertrouwen is… De neuro-wetenschapper Kees Brunia weet wel beter. Hij betoogde tijdens het Krimpens Debat op 18 oktober jl. in De Wingerd gloedvol dat het brein ons constant op het verkeerde been zet. Lijnen waarvan je op het gezicht zou zweren dat ze ongelijk zijn, blijken bij meting even lang. Wist u trouwens dat er al hersenactiviteit gemeten wordt, voordat je je er zelfs maar van bewust bent dat je iets wilt ondernemen? Waarschijnlijk bestond in het brein van de PKN het nieuwe conferentieoord al voordat iemand op het idee kwam, zoiets. Geen vrije wil dus, het ligt allemaal van te voren vast. Prof. Brunia erkende dat het brein voor het grootste gedeelte nog onbekend terrein is voor de wetenschap. Steeds weer verwondert hij zich over nieuwe vondsten en inzichten. “Ik ben wel verwonderd, maar niet meer gelovig.”

Prof. Palmyre Oomen, theoloog, filosoof en wiskundig bioloog, had het geloof ook een keer vaarwel gezegd, maar het  op een andere manier teruggevonden. Zij vertelde een mooie ervaring uit de tijd dat zij als wiskundelerares voor de klas stond. “Toen ik die leerlingen gebogen over hun sommen bezig zag, dacht ik: eigenlijk zit daar ook iets van mij in. Zo zou God in de mensen kunnen wonen.” Zij toonde met ingewikkelde (nou ja, voor mij dan) schema’s aan dat de vrije wil wel degelijk bestaat. Het is mogelijk jezelf te zijn en je eigen aard te volgen. De wil om te geloven zou ook in dit schema passen, al werd het mij niet geheel duidelijk hoe verstand en geloof zich tot elkaar verhielden.

Een leerzame avond, ondanks al die niet onthulde geheimen van die tientallen miljoenen vezeltjes daar onder onze hersenpan. Misschien moeten we gewoon maar ons verstand gebruiken en ons laten leiden door de Geest. Het kan goed zijn dat, voordat het in je bewustzijn is opgeklommen de Geest al actief  is.

 

Laat een commentaar achter

Zoeken

Column

Machteloze opofferende liefde

Het is Goede Vrijdag, Jezus sterft aan een kruis. Maar waarom? Verhalenverteller en missionair Matthijs Vlaardingerbroek wist precies hoe het zat, totdat een Schotse vreemdeling hem aansprak in een museum. Het is een winterse dag in Glasgow, de stad waar mijn dochter studeert, als ik eindelijk de kans krijgt om het wereldberoemde schilderij “De Christus […]

410820 bezoekers sinds 07-06-2010