Het begrip ‘dodenrijk’

09-05-2012 door Dr. K.D. Goverts

“Het loon van de zonde is de dood”  {Rom.6:23}.

In het Hebreeuws heb je de twee begrippen:

Mawet is dood.

Sheool is de naam voor het dodenrijk.

Die twee horen dus bij elkaar. Jezus heeft dus de macht over die twee gebro­ken. Je kunt dood en dodenrijk ook niet van elkaar scheiden. Hierbij moet je dus niet westers denken; het wordt niet uit elkaar ge­haald, het moet niet opgesplitst worden. Je kunt ook niet zeggen: wie is er nu de baas over wie. Dan ga je het teveel je voorstellen als een soort konink­rijk, hoewel het in zekere zin wel een ko­ninkrijk is. Je kunt niet concreet zeggen: daar zit de een of andere baas. Je kunt ook niet zeggen: er is daar een of an­de­re geest de chef over het dodenrijk. Dan wordt het weer net iets te veel geconcretiseerd. Want je zou eigenlijk kun­nen zeg­gen: het do­denrijk is een systeem.

In de Psalmen lees je vaak: “Geef Israël niet prijs aan het doden­rijk”. Het gaat dus niet zozeer om het individu, het gaat ook niet om de vraag of dat individu nu een keer sterft of niet. Dat is in de bijbel niet zozeer het probleem, of je een keer doodgaat. Daar leggen wíj dan vaak het zwaar­tepunt op. Daar hebben ze in het bijbelse denken nooit zo’n punt van ge­maakt. Als je nu verza­digd bent van dagen, dan is sterven toch niet zo erg! Er staat zo prachtig van Jakob dat hij zijn voeten optrekt in zijn bed, en dat hij ingezameld wordt tot zijn vaderen, want hij heeft een goed, althans een gaaf, leven gehad. Als Jakob te horen krijgt, dat Jozef dood is, dan zegt hij wèl: ik wil niet afdalen naar het do­den­rijk! Hij zegt: mijn grauwe haar gaat straks het dodenrijk in. Maar dan is er sprake van een stuk pijn, een stuk onverwerkt verdriet. Dát is voor Jakob het dodenrijk: nu pakken ze mijn zoon af. ‘k Heb mijn kind niet meer. Dat geweld­dadige, dát is dus het dodenrijk.

Het dodenrijk heeft in de Bijbel altijd iets gewelddadigs. De afbre­kers ko­­men, ze nemen de rechtvaardige in de tang en zeggen: en nu is het afgelopen! Het dodenrijk in de bijbel betekent: Israël, het volk van God, wordt afgekapt. De volkeren komen en zeggen: wij zijn de baas. Ze trap­pen dat volk van God de grond in, zodat er geen volk van God meer zal zijn. Dán is het doden­rijk op aarde. Als er geen gemeente meer is, dan is het dodenrijk op aarde. Toen Israël bevrijd werd uit Egypte, kwamen het volk uit het dodenrijk. Dat was de uittocht, de uittocht uit het dodenrijk vandaan. Hèt punt van heel de geschiedenis is dat de vijand Gods volk weer in het do­denrijk wil te­rug­­bren­gen. De vijand wil, dat heel de aarde weer een she­­ool wordt, een doods­domein. Je kunt dus een maatschappij hebben, die een dodenrijk is. Het begrip doden­rijk ligt veel meer op het maatschap­pelijke vlak, het is een maatschappij. De gemeente is als het ware een ei­land van le­ven te midden van het do­denrijk. Het punt is dus, dat Jezus dat dodenrijk breekt, Jezus breekt de macht van het dodenrijk, van die maatschappij, van dat systeem. Het is dus niet zozeer het punt: gaat er nu nog iemand dood, ja of nee, maar het gaat veel meer om dat geheel. Dan ga je ook be­grij­pen wat Pau­­lus op een gegeven moment zegt: “Het loon van de zonde is de dood”  {Rom.6:23}.

“Het loon van de zonde is de dood”  {Rom.6:23}.

Dat betekent dus niet – maar zo is het wel vaak uitgelegd – omdat je zondigt, ga je aan het eind een keer dood. “Ja broeder, we moeten allemaal ster­ven, omdat we zondaars zijn”. Nee, het gaat hier om heel iets anders. Als je dan niet zon­digt, ga je dan niet dood? Heel je leven je best doen en toch…  Al die recht­vaar­digen zijn ook doodge­gaan. Paulus ging ook dood, en Petrus, en Jakobus. Waarom kregen ze dat loon dan? Ja, maar dat wás het loon niet.

 “Het loon van de zonde is de dood”  {Rom.6:23}.

Voor het woord loon staat eigenlijk het woord soldij. De soldij van de zonde is de dood. Daar gaat het over soldaten, die dus in dienst zijn van een bepaald leger. De soldaten, die in dat sys­teem werken, krijgen als loon van dat systeem: het dodenrijk. Dat is een maatschap­pij, waar je niet meer leven kunt. Dood be­te­kent dus: de hele maatschappelijke struc­­tuur, waarin de macht regeert en waar­in de mens platgewalst wordt.

Laat een commentaar achter

Zoeken

Column

Machteloze opofferende liefde

Het is Goede Vrijdag, Jezus sterft aan een kruis. Maar waarom? Verhalenverteller en missionair Matthijs Vlaardingerbroek wist precies hoe het zat, totdat een Schotse vreemdeling hem aansprak in een museum. Het is een winterse dag in Glasgow, de stad waar mijn dochter studeert, als ik eindelijk de kans krijgt om het wereldberoemde schilderij “De Christus […]

384771 bezoekers sinds 07-06-2010