Gij zult u geen gesneden beeld maken

05-11-2012 door Dr. K.D. Goverts

In de tien geboden {woorden} staat: Gij zult u geen gesneden beeld maken van enige gestalte, die boven in de hemel of onder op de aarde is of die in de wateren onder de aarde is”{Deut.5:8}. Het woord dat hier gebruikt wordt voor “beeld” is het Hebreeuwse woord pesel, dat betekent “beeldhouwwerk”. Het woord dat daarvan afgeleid is “pisul”, wat óók “beeldhouwwerk” betekent, maar tevens betekent het “ondeugd”. Vervolgens betekent het ook nog “onmacht”. Ze mochten geen beelden maken, want daarin zat ook een stuk onmacht en een stuk ondeugd.

In dit verband heb je ook het werkwoord pasal wat “steenhakken” betekent en ook, “annuleren”of “vernietigen”. Dus als je een beeld gaat maken, zat daar altijd dat risico in. Aan de ene kant ga je iets vorm geven, maar aan de anderen kant zit er het gevaar in dat je iets gaat vernietigen.

De Joodse wijsheid zegt in dit verband: “het beeld pleegt verraad en het pint vast, het legt vast”. Daarom heeft Israël ook altijd het verbod gehad om beelden te maken. Je gaat dan dingen vastleggen en de ruimte, de openheid verdwijnt. Het boeiende van de Bijbel is dat het geen dogmatiek is, want dan zou alles ook weer vastgelegd zijn. De Bijbel is altijd weer een verhaal en met een verhaal laat je dingen ook open. Daarom zijn er ook zoveel uitleggingen van de Bijbel. Juist in allerlei dogmatieken wordt alles wel vastgelegd. Die uitwerking van de dogmatiek zie je vooral in het Protestantisme. Alles ligt vast in een geloofsbelijdenis, alles ligt vast in een kader. {Zie artikel “alle tong zal belijden” op deze site}. Je krijgt dan eigenlijk dat ze een beeld gaan maken, in feite is dat dus ook weer een stuk onmacht, een pisul. Het komt voort uit de onmacht om ruimte te maken en ruimte te geven. Als je een duimbreed afwijkt van de dogmatiek ben je een ketter.

Tot slot

Vanouds wordt er ook gezegd: je mag geen beeld maken, omdat de méns het beeld van God is. “ En God zeide: Laat Ons mensen maken naar ons beeld… “En God schiep de mens naar zijn beeld; naar Gods beeld schiep Hij hem” {Gen.1:26 en 27}. Dus zodra je een beeld gaat maken, schuif je de mens opzij. Dus als je een beeld maakt, pleeg je in wezen verraad aan datgene wat God in jou gelegd heeft.

 

1 comment on “Gij zult u geen gesneden beeld maken”


  1. peter says:

    de tekst van deut. 5:8 gaat verder:
    5;9: gij zult u voor die niet buigen enz.

    Volgens mij wordt hier bedoeld dat je wel beelden/beeltenissen mag maken maar deze niet” aanbidden “.zoals : “het gouden kalf ”

    Dat geeft een heel ander beeld van deze tekst

Laat een commentaar achter

Zoeken

Column

Machteloze opofferende liefde

Het is Goede Vrijdag, Jezus sterft aan een kruis. Maar waarom? Verhalenverteller en missionair Matthijs Vlaardingerbroek wist precies hoe het zat, totdat een Schotse vreemdeling hem aansprak in een museum. Het is een winterse dag in Glasgow, de stad waar mijn dochter studeert, als ik eindelijk de kans krijgt om het wereldberoemde schilderij “De Christus […]

384684 bezoekers sinds 07-06-2010