Gerechtigheid tonen

12-07-2010 door Joop Neven

Aren van Waarde

In de brief aan de Romeinen schrijft Paulus, dat God de Messias heeft voorgesteld als zoenmiddel “om zijn rechtvaardigheid te tonen”, d.w.z. deze zichtbaar te maken. “Hem { d.i. Christus Jezus}heeft God voorgesteld als zoenmiddel door het geloof, in zijn bleod, om zijn rechtvaardigheid te tonen, daar Hij de zonden, die tevoren onder de verdraagzaamheid Gods geplaagd waren, had laten geworden – om zijn rechtvaardugheid te tonen, in de tegenwoordige tijd, zodat Hij zelf rechtvaardig is, ook als Hij hem rechtvaardigt, die uit het in geloof in Jezus is”{ Rom.3 vers 25-26}. Voor rechtvaardigheid gebruikt de apostel het Griekse woord dikaiosuné, dat zowel “gerechtigheid”als “rechtvaardigheid”kan betekenen en in de vertaling van het NBG op beide manieren is weergeven.

De calvinistische opvatting

Belangrijk is, wat “rechtvaardigheid tonen”in dit verband betekent. Dr. Herman Ridderbos heeft het gereformeerde antwoord op deze vraag als volgt weergegeven: “Bij “gerechtigheid”hebben we te denken aan Gods rechtvaardigheid, gelijk die in zijn gericht, oordelend, straffend en eisend zich openbaart. In Christus ‘zoendood is deze gerechtigheid aan het licht getreden, in die zin, dat in het bedekken der zonde door Christus’ bloed getuigenis werd gegeven aan de goddelijke rechtvaardigheid. De zonde kon niet onverzoend en onbedekt blijven voor Gods oog. Zij is met Gods gerechtigheid niet bestaanbaar” Greijdanus schrijft, dat God Zijn gerechtigheid heeft getoond “om de schaduw op Zijn strafvorderende gerechtigheid, gevallen door het nalaten der volle strafoefening in den voorgaande tijd, te verdrijven”. Een bekende weergave van deze opvatting vinden we in het oude avondmaalsformulier. We lezen daarin dat: “de toorn Gods tegen de zonde zó groot is, dat Hij die {eer Hij die ongestraft liet blijven}  aan zijnen lieven Zoon Jezus Christus, met den bitteren en smadelijken dood des kruises gestraft”. In de calvinistische theologie wordt het begrip dikaiosuné opgevat als rechtvaardigheid die zich uit in het bestaffen van het kwaad. De gereformeerde uitleg van Rom.3 vers 25 komt neer op het volgende: “Duizenden jaren lang heeft God de zonden van de mensheid niet bestraft. Maar omdat Hij rechtvaardig is, kan Hij het kwaad niet door de vingers zien. Op Golgotha heeft Hij Zijn rechtvaardigheid getoond, door in plaats van het onschuldige voorgeslacht Zijn onschuldige Zoon te straffen”. Heeft Paulus dit werkelijk bedoeld, toen hij schreef dat God de Messias heeft  voorgesteld als zoenmiddel om Zijn rechtvaardigheid te tonen?

Het tekstverband

Uitdrukkingen die verband houden met het ten tootn spreiden van gerechtigeheid komen in de Romeinenbrief op meerdere plaatsen voor. Zo lezen we bijv. in Rom. 1 vers 17: “Want gerechtigheid Gods wordt daarin {d.w.z. in het evangelie} geopenbaard uit geloof tot geloof, gelijk geschreven staat: De rechtvaardige zal uit geloof leven”. In Rom.3 vers 5 “Maar indien onze onrechtvaardigheid Gods rechtvaardigheid staaft, wat zullen wij dan zeggen?”. In Rom.3 vers 21-22 “ Thans is echter buiten  de wet om gerechtigheid Gods openbaar geworden, waarvan de wet en de profeten getuigen, en wel gerechtigheid Gods door het geloof in Jezus Christus voor allen, die geloven”. Paulus had al drie maal over de gerechtigheid van God gesproken, voor hij in Rom.3 vers 25 het “zoenmiddel”ter sprake bracht. In Rom. 1 vers 17 had hij opgemerkt dat Gods gerechtigheid wordt “onthuld”{Grieks apokaluptoo} in het evangelie. In Rom.3 fers 5 had hij gezegd dat Gods gerechttigeheid in de geschiedenis naast de menselijk onrechtvaardigheid staat {Grieks sunistheemi}. In Rom.3 vers 21-22 had de apostel verklaard dat ‘nu”,d.w.z. in de persoon van de Messias. Gods gerechtheid is “verschenen”{Grieks phaneroo}. Het gaat om gerechtheid die door het geloof van Jezus Christus zichtbaar is geworden.

Laat een commentaar achter

Zoeken

Column

Machteloze opofferende liefde

Het is Goede Vrijdag, Jezus sterft aan een kruis. Maar waarom? Verhalenverteller en missionair Matthijs Vlaardingerbroek wist precies hoe het zat, totdat een Schotse vreemdeling hem aansprak in een museum. Het is een winterse dag in Glasgow, de stad waar mijn dochter studeert, als ik eindelijk de kans krijgt om het wereldberoemde schilderij “De Christus […]

384684 bezoekers sinds 07-06-2010