De betekenis van “de velen”

21-10-2014 door Dr. K.D. Goverts

De bekende Nieuwtestamenticus Jojachim Jeremias heeft een prachtige studie geschreven over dat velen. Hij zegt: dat “velen” {rabiem} heeft in het Joodse denken een “insluitende betekenis”. Dat is ook weer iets, dat wij moeten of mogen leren. Je merkt zo vaak – en misschien wel juist onder de Christenen – dat mensen de neiging hebben om anderen buiten te sluiten. Wij zijn binnen, maar zij zijn buiten. En dan worden er allemaal drempels opgericht; je krijgt een huis met een heleboel drempels. Je bent er zelf ingekomen zonder drempel, maar dan moet die ander toch wel aan verschillende voorwaarden voldoen, voordat hij binnen mag komen.

Velen heeft dus een insluitende betekenis. In het Grieks heb je een onderscheid: velen betekend dan: niet allen. In het Grieks heb je aan de ene kant dus de velen en aan de andere kant de minderheid. Als er dan bijvoorbeeld velen naar binnen gingen, waren er ook nog weinigen, die buiten bleven. Dan heeft het dus een uitsluitende betekenis. In het Hebreeuws heb je de uitdrukking rabiem » velen. En dan heb je ook nog de uitdrukking: ha rabiem » de velen. Dit laatste heeft dan niet de uitsluitende betekenis, maar dan wordt er bedoeld: de niet telbare velen. Dan gaat het om die grote schare, die niet te tellen is. En dan kun je dus ook zeggen: dat zijn allen. Het Hebreeuws heeft namelijk geen woord voor allen. Er is wel een woord voor al, het woord kol. Bijvoorbeeld: kol adam » alle mens. Maar in het Hebreeuws kun je dat al dus niet in het meervoud zetten. Je kunt niet zeggen ‘alle vreemdelingen’, of ‘allen’. Dat moet je dus op een andere manier omschrijven. Een bekende tekst is uiteraard Romeinen 5 vers 15: Maar het is met de genadegave niet zoals met de overtreding; want indien door de overtreding van die ene zeer velen gestorven zijn, veel meer is de genade Gods en de gave, bestaande in de genade van de enen mens Jezus Christus, voor zeer velen overvloedig geworden.

Zeer VELEN gestorven.

Wie zijn dat? Er staat hier dus weer: De velen, dat zij dus allen. De vertaling ‘zeer velen’ is dus in feite wat misleidend, want dan denkt je: zeer velen is heel wat, maar dan toch nog niet allemaal. Voor zeer VELEN overvloedig. Hier dus ook weer: de velen, dus voor allen In een paralleltekst staat wel ‘allen’. Want evenals in Adam allen sterven, zo zullen ook in Christus allen levend gemaakt worden {1Kor.15 vers 22}. Romeinen 5 vers 18: Hier staat de conclusie van Romeinen 5. Derhalve, gelijk het door één daad van overtreding voor alle mensen tot veroordeling gekomen is, zo komt het ook door één daad van gerechtigheid voor alle mensen tot rechtvaardiging ten leven. Het is heel frappant dat er nu in vers 18 ronduit staat: alle. Daar stond het dan ook in de Griekse tekst, dus konden de vertalers moeilijk iets anders neerzetten. Maar het gaat in vers 15 en in vers 18 over dezelfde zaak.

Want, gelijk door de ongehoorzaamheid van één mens zeer velen zondaren geworden zijn, zo zullen ook door de gehoorzaamheid van één zeer velen rechtvaardig worden {Rom.5 vers 19}.

Letterlijk:         de velen tot zondaren gesteld zijn… de velen rechtvaardig worden… Dus ook weer pal naast elkaar Vers 18 »» ALLEN Vers 19 »» DE VELEN.

Vertalers zijn niet geroepen om teksten af te zwakken. Het Woord moet tot zijn recht komen. Als je dat niet doet, kom je ook met de hele lijn van wat Paulus zegt, niet uit. Paulus is namelijk juist aan het betogen, dat de genade veel meer is dan het kwaad, maar door de woorden zwak te vertalen, ga je de genade weer afzwakken.

Maar God is veel groter dan wij denken of beseffen. God is groter dan alle beperkingen. Hij is de God, die uiteindelijk het laatste woord heeft. Een punt dat bij de vertaling een rol kan spelen, is de dogmatische vooronderstelling. Men is in dit geval misschien te bang geweest om in vers 15 te zetten ‘allen’. Men had misschien de angst om voor “Alverzoener” te worden aangezien. En prachtige tekst is Jesaja 53 vers 11 Om zijn moeitevol lijden zal hij het zien tot verzadiging toe; door zijn kennis zal mijn knecht, de rechtvaardige, VELEN rechtvaardig maken, en hun ongerechtigheden zal hij dragen.

Hier staat dus ook weer DE VELEN.  Je kunt hier niet zeggen dat de knecht des Heren de zonden draagt van velen {dus niet allemaal} Christus draagt de zonden van DE VELEN dus ALLEN.

Dat rabiem en ha rabiem  wordt dus telkens gebruikt om aan te geven, dat het om een totale en alomvattende zaak gaat. Dat sluit dus allen in, heel de wereld; al de volken worden behouden. Geen wonder dat de schepping met reikhalzend verlangen wacht op het openbaar worden der zonen Gods {Rom8 vers 19} Dat moment van de ‘onthulling’ van de zonen Gods gaat uiteindelijk wel komen. Het kan lang duren, het kan kort duren, maar het komt er. God laat niet varen de werken Zijner handen. God gaat nooit van zijn oorspronkelijke plan afwijken. God gaat nooit zijn plan bijstellen. God gaat zijn plan niet aanpassen aan de omstandigheden.

Dit is goed en aangenaam voor God, onze Heiland, die wil, dat alle mensen behouden worden en tot erkentenis der waarheid komen {1Tim2 vers 3-4}. En in:

1 Tim4 vers 9-10: Dit is een betrouwbaar woord en alle aanneming waard. Ja, hierom getroosten wij ons moeite en grote inspanning, omdat wij onze hoop gevestigd hebben op de levende God, die een Heiland is voor alle mensen, inzonderheid voor de gelovigen.

 

Commentaren zijn gesloten.

Zoeken

Column

Machteloze opofferende liefde

Het is Goede Vrijdag, Jezus sterft aan een kruis. Maar waarom? Verhalenverteller en missionair Matthijs Vlaardingerbroek wist precies hoe het zat, totdat een Schotse vreemdeling hem aansprak in een museum. Het is een winterse dag in Glasgow, de stad waar mijn dochter studeert, als ik eindelijk de kans krijgt om het wereldberoemde schilderij “De Christus […]

384683 bezoekers sinds 07-06-2010