Aan de grens van beelden

07-04-2012 door Joop Neven

In het Jodendom is het idee van verlossing niet los te zien van bevrijding. Met het Joodse Paasfeest wordt de bevrijding uit Egypte gevierd. Bevrijding betekent het breken met de verslavende werking van de Egypte-gerichtheid. Verlossing heeft ook te maken met “aankomen” na de bevrijding. Het is als aankomen op de achtste dag. De betekenis van de aankomst op de achtste dag loopt parallel aan de betekenis van de bestemming van de olijf. De olijf geeft na de pluk op de zesde dag en na de persing van zeven dagen op de achtste dag olie en zalf.

Dat verlossing waarschijnlijk van een geheel andere orde is, dan die welke je verstandelijk kunt beredeneren toont zich in het Jodendom op allerlei manieren in de belangrijkste verhalen uit de traditie. Bijvoorbeeld in de verhalen over Mozes en de stenen tafelen. Op de stenen tafelen staan de tien woorden gegrift die Mozes in de Sinaï op de berg Horeb van God vernomen heeft. Zodra hij van de berg naar beneden komt smijt hij ze stuk, hij breekt ze, omdat hij ziet dat het volk rond een gouden kalf danst en dit aanbidt. Hij is boos omdat het volk niet wil begrijpen waar het om  gaat. Het bijzondere aan deze tafelen is  dat, hoewel de woorden er door en door in gebeiteld zijn, beide kanten van de stenen tafelen hetzelfde laten zien. Dat kan volgens de maarstaven van deze wereld niet. Want je zou verwachten dat letters die door en door in een steen gegrift zijn, aan de andere kant spiegelbeeld van zichzelf laten zien. In de stenen tafelen van Mozes tonen de woorden aan beide kanten hetzelfde beeld. In het Hebreeuws betekent het woord ´charoeth” “gegrift”. Zodra je het leest met andere klinkers, “cheroeth” betekent´vrij´. Het is gegrift in het hardste edelgesteente. Wat vast ligt en dat wat vrij is, zijn twee kanten van het zelfde, ze tonen in de woorden een onverklaarbare eenheid. Het verhaal eindigt bij de dood van Mozes, vlak voor het aankomen in het beloofde land, na de voltooiing van de tocht door de woestijn. Mozes kan net de grens niet over, kan het land niet betreden, zoals de achtste dag  in de concrete tijd niet bereikt wordt. In deze tijd kom je maar tot de grens. De achtste dag duidt op het nieuwe leven. De Heer werd op de eerste dag der week uit de dood opgewekt {Joh.20 vers1, 19}. Dat was nà de eerste dag van de nieuwe week. Het getal acht heeft met het nieuwe leven te maken. Het is voorbij de vervulling van het oude. Het getal 7 beeldt de voltooiing uit. Het mooie bij de zevende dag is, dat dan het mannelijke en het vrouwelijke verenigd worden. De 3 als het mannelijke en de 4 als het vrouwelijke worden samengevoegd. Daarom wordt er ook aan het begin van de zevende dag vanouds in veel synagogale tradities het Hooglied gezongen, want dat lied spreekt over de vereniging van het mannelijke en het vrouwelijke.

Bron: “Jodendom” van Hella van den Elshout

Laat een commentaar achter

Zoeken

Column

Machteloze opofferende liefde

Het is Goede Vrijdag, Jezus sterft aan een kruis. Maar waarom? Verhalenverteller en missionair Matthijs Vlaardingerbroek wist precies hoe het zat, totdat een Schotse vreemdeling hem aansprak in een museum. Het is een winterse dag in Glasgow, de stad waar mijn dochter studeert, als ik eindelijk de kans krijgt om het wereldberoemde schilderij “De Christus […]

384917 bezoekers sinds 07-06-2010